Prawo PL - Profesjonalny portal prawny

Kwalifikacje nauczycieli pracujących w polskich szkołach za granicą

Od roku szkolnego 2014/2015 w szkolnych punktach konsultacyjnych realizowany będzie ujednolicony standard kształcenia uzupełniającego. Nowe wymagania, oprócz uczniów, obejmą także nauczycieli. Ci ostatni, by prowadzić zajęcia, będą musieli ukończyć specjalne kursy kwalifikacyjne organizowane na zlecenie MEN.

Jednolity standard, nowe kwalifikacje

Zmiany w organizacji nauczania za granicą wprowadziło rozp. MEN z dn. 31.08.2010 r. w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą (Dz.U. Nr 170, poz. 1143, z późn. zm.).

Wskazany akt prawny wyróżnia dwie formy kształcenia za granicą:

  • kształcenie realizowane przez szkoły w zakresie szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum ogólnokształcącego, zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego,
  • kształcenie uzupełniające w zakresie języka polskiego i wiedzy o Polsce, realizowane przez szkolne punkty konsultacyjne dla dzieci uczących się w systemach oświatowych innych państw.

Jednolity standard kształcenia uzupełniającego, na który składają się nowe ramy programowe i plany nauczania określone w załącznikach do ww. rozp., realizowany będzie w szkolnych punktach konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych RP. Kształcenie uzupełniające będą mogły też prowadzić szkoły polskie za granicą. Wdrażanie nowych ram programowych odbywa się stopniowo. Okres dostosowawczy zakończy się z dniem 31.08.2014 r. Po tym terminie wszystkie placówki prowadzące kształcenie uzupełniające spełniać będą wymagania ww. rozp.

Zmiany w organizacji kształcenia za granicą zrodziły potrzebę odrębnego określenia wymagań kwalifikacyjnych wobec nauczycieli, którzy realizować będą nauczanie uzupełniające za granicą. Wydana w dn. 03.02.2012 r. nowelizacja rozp. MEN z dn. 12.09.2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 50, poz. 400) rozszerza zakres podmiotowy dotychczas obowiązujących regulacji o nauczycieli pracujących w szkołach i szkolnych punktach konsultacyjnych za granicą. Nowe regulacje dotyczą nauczycieli nauczania początkowego, nauczycieli języka polskiego oraz nauczycieli wiedzy o Polsce. Opisane w nich wymagania kwalifikacyjne zaczną obowiązywać począwszy od dnia 01.09.2014 r. Nauczyciele mają więc jeszcze czas na uzupełnienie kwalifikacji.

Nauczanie początkowe

Kwalifikacje do nauczania w klasach I–III szkół podstawowych ww. rozp. przyznaje nauczycielom nauczania początkowego oraz nauczycielom języka polskiego. Od obu grup nauczycieli wymagane będzie ukończenie kursu kwalifikacyjnego. Dla pierwszej z ww. grup przewidziano 20-godzinny kurs przygotowujący do nauczania zgodnie z nowymi ramowymi planami. Nauczyciele języka polskiego będą musieli dodatkowo uzupełnić wiedzę i umiejętności w zakresie edukacji wczesnoszkolnej, w tym metodyki pracy z najmłodszymi uczniami – dla tej grupy nauczycieli zaplanowano kurs w wymiarze 160 godzin.

Język polski

Zajęcia z języka polskiego w klasach IV–VI szkół podstawowych, gimnazjach i liceach ogólnokształcących będą mogli prowadzić nauczyciele trzech specjalności: poloniści, nauczyciele języków obcych mający kwalifikacje odpowiednie dla danego typu szkoły oraz nauczyciele nauczania początkowego. Ci ostatni będą jednak mogli uczyć języka polskiego wyłącznie w klasach IV–VI szkoły podstawowej.

Dodatkowo, ww. rozp. nakłada na wszystkich nauczycieli zamierzających prowadzić zajęcia z języka polskiego wymóg ukończenia kursu kwalifikacyjnego. W związku z tym, że wymienieni wyżej nauczyciele prezentują różny poziom przygotowania w zakresie nauczania języka polskiego, organizowane będą dla nich różne typy kursów. Najkrótszy, bo 20-godzinny kurs zobowiązani będą ukończyć nauczyciele języka polskiego – przygotuje on ich do nauczania tego przedmiotu zgodnie z planem nauczania uzupełniającego.

Wyższy wymiar godzin przewidziano dla nauczycieli posiadających kwalifikacje do nauczania języka obcego – będą oni zobowiązani ukończyć 160-godzinny kurs kwalifikacyjny, który przygotuje ich do nauczania języka polskiego na poszczególnych etapach edukacyjnych. Na zajęciach nauczyciele poznają specyfikę nauczania języka polskiego, dowiedzą się, jak pracować z uczniem, dla którego język polski nie jest pierwszym językiem, wzbogacą też swoją wiedzę o literaturze i kulturze polskiej.

Do ukończenia 160-godzinnego kursu zobowiązani będą też nauczyciele nauczania początkowego, zamierzający uczyć języka polskiego w klasach IV–VI szkół podstawowych. W ich przypadku konieczne będzie uzupełnienie wiedzy i umiejętności w zakresie edukacji językowej, metodyki nauczania języka polskiego jako drugiego oraz kultury i literatury polskiej.

Wiedza o Polsce

Przedmiot „wiedza o Polsce” łączy w sobie wątki z różnych dziedzin wiedzy. Nauczyciele prowadzący ten przedmiot będą się więc musieli wykazać umiejętnościami związanymi z metodyką nauczania interdyscyplinarnego w grupach o różnym poziomie zaawansowania językowego. Wiedzę o Polsce przekazywać będą mogli nauczyciele historii, języka polskiego, geografii i wiedzy o społeczeństwie, a także inni nauczyciele mający kwalifikacje wymagane do danego typu szkoły. Wszystkich wymienionych tu nauczycieli obowiązuje wymóg ukończenia kursu kwalifikacyjnego.

Najlepszą pozycję wyjściową do nauczania wiedzy o Polsce mają historycy – nauczycielom tej specjalności wystarczy zatem ukończenie 40-godzinnego kursu. Kurs w wyższym wymiarze (80 godzin) będą musieli ukończyć nauczyciele języka polskiego, geografii i WOS – uzupełnią w ten sposób brakującą wiedzę merytoryczną i metodyczną. Nauczyciele pozostałych specjalności będą musieli przygotować się niemal od podstaw – dla nich przewidziano najdłuższy, 120-godzinny kurs kwalifikacyjny, na którym poznają cały zakres tematyczny przedmiotu oraz opanują metodykę nauczania interdyscyplinarnego.

Zwolnienie z kursu

Wymóg ukończenia kursu spełniają nauczyciele, którzy ukończyli przed wejściem w życie tego rozp., tj. 02.03.2012 r., lub ukończą pilotażowy kurs w zakresie wykorzystania ram programowych kształcenia uzupełniającego w przygotowaniu programów nauczania dla szkół, zespołów szkół i szkolnych punktów konsultacyjnych za granicą, realizowany w ramach projektu „Opracowanie i pilotażowe wdrożenie innowacyjnych programów nauczania – zgodnych z polską podstawą programową kształcenia ogólnego – przeznaczonych dla uczniów – dzieci obywateli polskich za granicą” w ramach PO KL – Priorytet III „Wysoka jakość systemu oświaty”. Zgodnie z § 2 omawianego rozp. „uznanie” pilotażowego kursu zależeć będzie od tego, czy jego łączny wymiar odpowiada wymogom ustalonym w ww. rozp.

Małgorzata Tabaszewska

Wszystkie prawa zastrzeżone © GCP Instytut Doskonalenia Wiedzy Prawno - Ekonomicznej 2013

Top Desktop version