Prawo PL - Profesjonalny portal prawny

Kto musi wiedzie─ç o likwidacji szko┼éy - obowi─ůzki samorz─ůdu

Trudna sytuacja finansowa j.s.t. sk┼éania samorz─ůdowc├│w do poszukiwania oszcz─Ödno┼Ťci. Niedofinansowanie samorz─ůd├│w odbija si─Ö cz─Östo rykoszetem na niewielkich szko┼éach, kt├│rych likwidacja pozwala przynajmniej w cz─Ö┼Ťci ograniczy─ç wydatki prowadz─ůcych je organ├│w. Likwidacja plac├│wek wymaga od organ├│w dokonania przewidzianych prawem czynno┼Ťci, na kt├│re maj─ů one czas jedynie do ko┼äca lutego. W niniejszym om├│wieniu zawarty zostanie katalog wspomnianych obowi─ůzk├│w wraz z ich szczeg├│┼éowym om├│wieniem.

Przepisy

Likwidacja szko┼éy przebiega w┬ádw├│ch etapach. Na etap pierwszy sk┼éada si─Ö podj─Öcie zamiaru likwidacji szko┼éy i┬ápoinformowanie o┬átym rodzic├│w (lub uczni├│w szk├│┼é dla doros┼éych) oraz┬ákuratora o┼Ťwiaty. Drugim etapem jest z┬ákolei podj─Öcie w┼éa┼Ťciwej uchwa┼éy w┬ásprawie likwidacji szko┼éy. Uprawnienia do podejmowania ww. dzia┼éa┼ä przys┼éuguj─ů organowi stanowi─ůcemu j.s.t. i┬ánie jest mo┼╝liwe ich delegowanie ÔÇô nie jest zatem dopuszczalna sytuacja, w┬ákt├│rej do likwidacji szko┼éy prowadz─ů czynno┼Ťci prawne podejmowane np. przez organ wykonawczy.

Zamiar likwidacji szko┼éy og┼éasza organ prowadz─ůcy w┬áspecjalnej uchwale, tzw. uchwale intencyjnej. Do projektu uchwa┼éy winno by─ç do┼é─ůczone uzasadnienie. Obowi─ůzek ten ustanawia rozporz─ůdzenie Prezesa RM z┬ádnia 20.06.2002 r. w┬ásprawie ÔÇ×Zasad techniki prawodawczejÔÇŁ (Dz.U. Nr┬á100, poz. 908). Uzasadnienie uchwa┼éy powinno obejmowa─ç m.in. informacje nt. przyczyn podj─Öcia decyzji o┬ázamiarze likwidacji, dane dotycz─ůce zapewnienia mo┼╝liwo┼Ťci kontynuowania nauki w┬áinnej szkole publicznej tego samego typu oraz┬áinformacje dotycz─ůce spraw kadrowych pracownik├│w likwidowanej szko┼éy lub┬áplac├│wki.

Szko┼éa publiczna mo┼╝e zosta─ç zlikwidowana przez prowadz─ůcy j─ů organ (odpowiednio rad─Ö gminy, rad─Ö powiatu lub┬ásejmik wojew├│dztwa) z┬áko┼äcem roku szkolnego, a┬ázatem z┬ádniem 31 sierpnia. Warunkiem likwidacji jest:

  • zapewnienie uczniom przez ten organ mo┼╝liwo┼Ťci kontynuowania nauki w┬áinnej szkole publicznej tego samego typu, a┬átak┼╝e o┬átym samym lub┬ázbli┼╝onym profilu kszta┼écenia og├│lnozawodowego albo┬ákszta┼éc─ůcej w┬átym samym lub┬ázbli┼╝onym zawodzie;
  • przekazanie do zaopiniowania przez reprezentatywne organizacje zwi─ůzkowe projektu aktu prawnego ÔÇô uchwa┼éy o┬ázamiarze likwidacji szko┼éy lub┬áuchwa┼éy o┬álikwidacji szko┼éy,
  • zawiadomienie o┬ázamiarze likwidacji szko┼éy, co najmniej 6 miesi─Öcy przed terminem likwidacji (a zatem do ko┼äca lutego):

a)┬á┬á┬á rodzic├│w uczni├│w (w przypadku szko┼éy dla doros┼éych ÔÇô uczni├│w),
b)┬á┬á┬á w┼éa┼Ťciwego kuratora o┼Ťwiaty,
c)┬á┬á┬á organu wykonawczego j.s.t. w┼éa┼Ťciwej do prowadzenia szk├│┼é danego typu.


Powiadomienie rodzic├│w

Powiadomienie rodzic├│w o┬ázamiarze likwidacji szko┼éy jest traktowane jako czynno┼Ť─ç materialno-techniczna, kt├│ra po┼Ťrednio wywo┼éuje skutki prawne. Uchybienia w┬ázakresie powiadomienia prowadz─ů do niewa┼╝no┼Ťci uchwa┼éy o┬álikwidacji, a┬áprzyk┼éadem takiego uchybienia jest udzielenie stosownych informacji po up┼éywie terminu przewidzianego ustaw─ů, a┬ázatem p├│┼║niej ni┼╝ na┬á6 miesi─Öcy przed planowan─ů likwidacj─ů (patrz: rozstrzygni─Öcie nadzorcze wojewody ┼é├│dzkiego z┬ádnia 10 czerwca 2011 r., PNK-I.4131.514.2011; rozstrzygni─Öcie nadzorcze wojewody ┼Ťl─ůskiego z┬ádnia 3 czerwca 2011 r., NP/II/0911/233/11). Co istotne, je┼╝eli likwidacja szko┼éy jest roz┼éo┼╝ona na┬ákilka lat, termin powiadomienia rodzic├│w powinien by─ç liczony nie od planowanej daty ostatecznego zlikwidowania szko┼éy, ale od rozpocz─Öcia jej likwidacji.

Obowi─ůzek poinformowania rodzic├│w istnieje bez wzgl─Ödu na┬átryb likwidacji szko┼éy ÔÇô istnieje zatem tak┼╝e wtedy, gdy likwidacja przyjmuje np. posta─ç wygaszania (wyrok WSA w┬áLublinie z┬ádnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. III SA/Lu 381/11). W orzecznictwie przyjmuje si─Ö, ┼╝e informacja o┬ázamiarze likwidacji powinna wskazywa─ç zar├│wno na┬ázamiar likwidacji okre┼Ťlonej szko┼éy w┬ádanym terminie, jak i┬ána przyczyny planowanej likwidacji (wyrok NSA z┬ádnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. I OSK 66/07, Centralna Baza Orzecze┼ä S─ůd├│w Administracyjnych).

Takie informacje musz─ů zosta─ç skierowane do ka┼╝dego rodzica i┬ámusz─ů do niego skutecznie dotrze─ç. Obowi─ůzku poinformowania rodzic├│w indywidualnie nie mo┼╝na zatem zrealizowa─ç, nag┼éa┼Ťniaj─ůc likwidacj─Ö w┬álokalnej spo┼éeczno┼Ťci. Oznacza to┬átak┼╝e, ┼╝e je┼╝eli oboje rodzice dziecka korzystaj─ů z┬ápraw rodzicielskich, powiadomienie tylko jednego z┬ánich nie b─Ödzie w┬á┼Ťwietle prawa wystarczaj─ůce. Skutki ewentualnego zaniechania s─ů bardzo powa┼╝ne, poniewa┼╝ pomini─Öcie cho─çby jednego rodzica kt├│regokolwiek z┬áuczni├│w sprawia, ┼╝e uchwa┼éa w┬ásprawie likwidacji szko┼éy jest niewa┼╝na (wyrok NSA z┬ádnia 7 pa┼║dziernika 2009 r., sygn. I OSK 374/09; rozstrzygni─Öcie nadzorcze wojewody ┼é├│dzkiego z┬ádnia 10 czerwca 2011 r., PNK-I.4131.514.2011; rozstrzygni─Öcie nadzorcze wojewody mazowieckiego z┬ádnia 23 czerwca 2010 r., LEX.O.GSS.0911-13/10).

Jak ju┼╝ zauwa┼╝ono, dor─Öczenie musi by─ç skuteczne. W praktyce do stwierdzenia skuteczno┼Ťci dor─Öczenia nie wystarczy przekazanie odpowiednich informacji ma┼é┼╝onkowi danej osoby. Informacja o┬álikwidacji powinna zosta─ç skierowana imiennie do konkretnego rodzica i┬ámusi do niego dotrze─ç. Dor─Öczenie odbywa si─Ö najcz─Ö┼Ťciej:

  • za po┼Ťrednictwem pracownik├│w urz─Ödu (np. gminy),
  • drog─ů pocztow─ů,
  • w trakcie spotkania z┬árodzicami.

W celach dowodowych dor─Öczenie powinno mie─ç miejsce za pokwitowaniem. O odpowiedni─ů dokumentacj─Ö nale┼╝y r├│wnie┼╝ zadba─ç w┬ásytuacji, gdy informacja o┬ázamiarze likwidacji przekazywana jest rodzicom drog─ů ustn─ů, np. w┬átrakcie zebrania. Przekazanie informacji utrwala si─Ö w├│wczas w┬áformie protoko┼éu, do kt├│rego za┼é─ůczana jest lista obecnych rodzic├│w, zawieraj─ůca ich podpisy.

Dor─Öczenie uwa┼╝a si─Ö za skuteczne tak┼╝e w├│wczas, gdy adresat odm├│wi przyj─Öcia pisma. Pismo zwraca si─Ö w├│wczas nadawcy z┬áadnotacj─ů o┬áodmowie oraz┬ádat─ů odmowy i┬áw┬átakiej postaci jest ono za┼é─ůczane do akt sprawy. W razie zaistnienia takiego scenariusza przyjmuje si─Ö, ┼╝e dor─Öczenie mia┼éo miejsce w┬ádacie odmowy.

W przypadku nieobecno┼Ťci adresata dopuszczalne jest dor─Öczenie do r─ůk osoby trzeciej ÔÇô konkretnie za┼Ť doros┼éego domownika, s─ůsiada lub┬ádozorcy domu (art. 43 k.p.a.), je┼╝eli dana osoba podj─Ö┼éa si─Ö oddania pisma adresatowi. O dor─Öczeniu pisma s─ůsiadowi lub┬ádozorcy zawiadamia si─Ö adresata, umieszczaj─ůc zawiadomienie w┬áoddawczej skrzynce mieszkania lub, gdy nie jest to┬ámo┼╝liwe, w┬ádrzwiach mieszkania. Co wa┼╝ne, samo dor─Öczenie korespondencji doros┼éemu domownikowi, s─ůsiadowi lub┬ádozorcy nie jest r├│wnoznaczne z┬ádor─Öczeniem jej adresatowi ÔÇô nie istnieje domniemanie, ┼╝e do adresata dotrze korespondencja, przekazana jednej z┬áww. os├│b. Dow├│d dor─Öczenia musi zatem obejmowa─ç jej zobowi─ůzanie do oddania korespondencji, opatrzone podpisem tej osoby. Dat─Ö dor─Öczenia stanowi w┬átakim wypadku data odebrania przez ni─ů pisma, nie za┼Ť przekazania go w┼éa┼Ťciwemu adresatowi.


Zwi─ůzki zawodowe

Art. 19 ust. 1 ustawy z┬ádnia 23.05.1991 r. o┬ázwi─ůzkach zawodowych (Dz.U. z┬á2001 r. Nr┬á79, poz. 854, z┬áp├│┼║n. zm.) przewiduje uprawnienie reprezentatywnych organizacji zwi─ůzkowych do opiniowania za┼éo┼╝e┼ä i┬áprojekt├│w akt├│w prawnych w┬ázakresie obj─Ötym zadaniami zwi─ůzk├│w zawodowych. Przez wiele lat w┬á┼Ťrodowisku prawniczym nie by┼éo zgodno┼Ťci co do tego, czy do grona wspomnianych w┬átym przepisie akt├│w prawnych nale┼╝y zaliczy─ç uchwa┼éy o┬ázamiarze likwidacji szko┼éy i┬áuchwa┼éy o┬álikwidacji. Poszczeg├│lne s─ůdy prezentowa┼éy w┬átym wzgl─Ödzie wzajemnie wykluczaj─ůce si─Ö stanowiska i┬ádopiero uchwa┼éa podj─Öta przez NSA pozwoli┼éa na┬áprzyj─Öcie jednolitej interpretacji przytoczonych unormowa┼ä.

NSA w┬áuchwale podj─Ötej dnia 29 listopada 2010 r. (sygn. I OPS 2/10) orzek┼é, i┼╝ uchwa┼éy o┬ázamiarze likwidacji szko┼éy oraz┬áo┬álikwidacji szko┼éy s─ů aktami prawa miejscowego i┬ápodlegaj─ů konsultacji ze zwi─ůzkami zawodowymi. Organ stanowi─ůcy j.s.t. musi zatem przed┼éo┼╝y─ç do zaopiniowania odpowiednim w┼éadzom statutowym zwi─ůzku zawodowego przynajmniej jeden z┬áprojekt├│w uchwa┼é ÔÇô projekt uchwa┼éy o┬ázamiarze likwidacji lub┬áprojekt uchwa┼éy o┬álikwidacji. NSA wskaza┼é przy tym, ┼╝e poddanie opiniowaniu projektu uchwa┼éy intencyjnej (o zamiarze likwidacji) jest szczeg├│lnie istotne ÔÇô na┬átym bowiem etapie post─Öpowania opinia zwi─ůzk├│w zawodowych mo┼╝e mie─ç znacznie wi─Öksze znaczenie ani┼╝eli w┬áprzypadku uchwa┼éy o┬álikwidacji, gdy o┬áplanowanych dzia┼éaniach s─ů ju┼╝ poinformowani rodzice, a┬áorgan prowadz─ůcy nierzadko dysponuje pozytywn─ů opini─ů kuratora o┼Ťwiaty.

NSA potwierdzi┼é nast─Öpnie swoj─ů wyk┼éadni─Ö w┬ákolejnych orzeczeniach (sygnatura akt: I OSK 2027/10, I OSK 2028/10), uznaj─ůc odpowiednie uchwa┼éy Rady Miejskiej w┬áBytomiu za niezgodne z┬áprawem, gdy┼╝ ich projekty nie by┼éy opiniowane przez zwi─ůzki zawodowe. Kolejnych uchwa┼é dotyczy┼éy tak┼╝e rozstrzygni─Öcia nadzorcze wojewod├│w, kt├│rzy stwierdzali ich niewa┼╝no┼Ť─ç, je┼╝eli warunek konsultacji ze zwi─ůzkami zawodowymi nie zosta┼é spe┼éniony. Na istotne zagadnienie w┬ákontek┼Ťcie opiniowania zwr├│ci┼é uwag─Ö wojewoda mazowiecki w┬ározstrzygni─Öciu nadzorczym z┬ádnia 14 lipca 2011 r. (LEX-O.4131.31.1.2011.LP). Stwierdzaj─ůc niewa┼╝no┼Ť─ç uchwa┼éy, wojewoda zauwa┼╝y┼é, ┼╝e nie ┼Ťwiadczy o┬áwype┼énieniu ustawowych obowi─ůzk├│w przed┼éo┼╝enie do zaopiniowania podj─Ötej ju┼╝ uchwa┼éy. O spe┼énieniu ustawowych wymog├│w mo┼╝na m├│wi─ç jedynie wtedy, gdy przedmiotem konsultacji jest projekt takiej uchwa┼éy.

Kurator

Podobnie jak w┬áprzypadku rodzic├│w uczni├│w, tak i┬áw┬áprzypadku w┼éa┼Ťciwego kuratora o┼Ťwiaty, zawiadomienie o┬áplanowanej likwidacji nast─ůpi─ç musi najp├│┼║niej na┬á6 miesi─Öcy przed dat─ů owej likwidacji ÔÇô nie p├│┼║niej zatem ni┼╝ do ostatniego dnia lutego. Kurator prezentuje swoje stanowisko organowi prowadz─ůcemu, kt├│ry jednak, inaczej ni┼╝ mia┼éo to┬ámiejsce pod rz─ůdami wcze┼Ťniej obowi─ůzuj─ůcych przepis├│w, nie jest owym stanowiskiem zwi─ůzany. Ewentualna decyzja o┬álikwidacji mimo negatywnej opinii kuratorium musi jednak zosta─ç w┬áodpowiedni spos├│b uzasadniona ÔÇô organ musi ustosunkowa─ç si─Ö do sygnalizowanych przez kuratora w─ůtpliwo┼Ťci.

Tomasz Biegański

Wszystkie prawa zastrze┼╝one ┬ę GCP Instytut Doskonalenia Wiedzy Prawno - Ekonomicznej 2013

Top Desktop version